واردات خودرو جانبازی شامل خودروهای سواری خارجی مشخصی میشود که بر اساس درصد جانبازی، سقف قیمتی و ضوابط قانونی تعیین شدهاند. حتی در برخی موارد، وضعیت فنی و سابقه خودرو تصادفی نیز در فرآیند تأیید و ترخیص توسط مراجع ذیربط بررسی میشود. طبق مقررات فعلی، تنها جانبازان دارای درصد جانبازی ۵۰ درصد و بالاتر مجاز به واردات یک دستگاه خودرو هستند و میتوانند از میان خودروهای اروپایی، ژاپنی و کرهای با سقف قیمتی ۲۵، ۳۰ یا ۳۵ هزار یورو (بسته به درصد جانبازی) انتخاب کنند. این خودروها عمدتاً در کلاس سدان، کراساوور و SUV قرار دارند و به دلیل ایمنی بالاتر، کیفیت فنی مناسب و سهولت استفاده، برای جانبازان دارای محدودیت حرکتی در نظر گرفته شدهاند.
بهعبارت ساده، پاسخ سؤال «واردات خودرو جانبازی شامل چه ماشینهایی میشود؟» به سه عامل بستگی دارد: درصد جانبازی، سقف قیمت مجاز و فهرست خودروهای تأییدشده توسط دولت.
|
درصد جانبازی |
سقف قیمت خودرو | نوع خودروهای مجاز | نمونه خودروهای قابل واردات |
| ۷۰٪ ویژه و بالاتر | تا ۳۵ هزار یورو | کراساوور و SUV ایمن | تویوتا ونزا، GAC GS8، مینی کانتریمن |
| ۷۰٪ غیر ویژه | تا ۳۰ هزار یورو | سدان و کراساوور میانرده | نیسان قشقایی، فولکسواگن اطلس |
| ۵۰٪ تا ۶۹٪ | تا ۲۵ هزار یورو | سدان و خودروهای شهری | تویوتا کمری، نیسان آلتیما، رنو کولئوس |
| زیر ۵۰٪ | مجاز نیست | —- |
فقط تسهیلات خودرو داخلی |
طرح واردات خودرو جانبازان؛ گامی در راستای تکریم ایثارگران
طرح واردات خودرو ویژه جانبازان، یکی از مهمترین برنامههای حمایتی دولت در بودجه سال جدید به شمار میرود که با هدف ارتقای سطح رفاه، تسهیل تردد و پاسخ به نیازهای حرکتی ایثارگران طراحی شده است. این طرح که با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران و وزارت صنعت، معدن و تجارت به اجرا درآمده، امکان واردات خودروهای خارجی را برای جانبازان دارای شرایط خاص فراهم میکند. بر اساس ضوابط اعلامشده، تنها جانبازان با درصد جانبازی بالای ۵۰ درصد مشمول این طرح هستند و سقف ارزش خودرو وارداتی نیز متناسب با درصد جانبازی تعیین شده است
اجرای این طرح را میتوان گامی مهم در جهت تحقق مفاد قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران دانست؛ قانونی که سالهاست بر ضرورت تأمین خودروی مناسب برای جانبازان تأکید دارد. در شرایطی که محدودیتهای حرکتی و جسمی برای بسیاری از جانبازان، استفاده از وسایل حملونقل عمومی یا خودروهای نامناسب داخلی را دشوار کرده است، واردات خودروهای ایمن، استاندارد و مجهز میتواند نقش بسزایی در بهبود کیفیت زندگی آنان ایفا کند.
مشمولان طرح واردات خودرو جانبازان چه کسانی هستند؟
بر اساس آنچه در قانون بودجه سال جدید و اطلاعیههای رسمی بنیاد شهید و وزارت صمت آمده، طرح واردات خودرو صرفاً شامل جانبازانی میشود که درصد جانبازی آنها ۵۰ درصد و بالاتر است. این دسته از جانبازان به سه گروه اصلی تقسیم میشوند که هر یک سقف مشخصی برای ارزش خودروی وارداتی دارند.
سقف ارزش خودرو وارداتی بر اساس درصد جانبازی:
| درصد جانبازی | سقف مبلغ خودرو وارداتی |
| جانبازان ویژه ۷۰ درصد و بالاتر | معادل ۳۵ هزار یورو |
| جانبازان غیر ویژه ۷۰ درصد و بالاتر | معادل ۳۰ هزار یورو |
| جانبازان ۵۰ تا ۶۹ درصد | معادل ۲۵ هزار یورو |
این تفکیک نشاندهنده توجه قانونگذار به شدت آسیبهای جسمی و میزان نیازهای ویژه جانبازان است. بهطور طبیعی، جانبازان با درصد بالاتر، محدودیتهای حرکتی بیشتری دارند و نیازمند خودروهایی با امکانات رفاهی و ایمنی بالاتر هستند.
خودروهای جدید قابل ثبتنام برای جانبازان ۷۰ درصد و بالاتر
در طول ماههای گذشته، فهرست خودروهای قابل عرضه در سامانه فروش خودرو جانبازان چندین بار بهروزرسانی شده است. در آخرین اطلاعیه منتشرشده، خودروهای وارداتی جدیدی برای جانبازان بالای ۷۰ درصد در نظر گرفته شده که از برندهای معتبر جهانی انتخاب شدهاند.
فهرست خودروهای وارداتی ویژه جانبازان ۷۰ درصد:
| نام خودرو | شرکت عرضهکننده |
| فیات تیپو کراس | پارسیان موتور |
| نیسان قشقایی | معین خودرو اروند |
| تویوتا ونزا | معین خودرو ایرانیان |
| GAC GS8 | راسا موتور خاورمیانه |
| فولکسواگن اطلس | ماموت خودرو |
| مینی کانتریمن | پرشیا خودرو |
این خودروها عموما در رده کراساوور و SUV قرار دارند و به دلیل ارتفاع مناسب، فضای کابین جادار و سطح ایمنی بالا، گزینههای مناسبی برای جانبازان با محدودیت حرکتی محسوب میشوند.
خودروهای جدید قابل ثبتنام برای جانبازان ۵۰ تا ۶۹ درصد
امکان ثبتنام برای جانبازان دارای درصد ۵۰ تا ۶۹ درصد در بازه زمانی مشخصی از طریق سامانه یکپارچه خودروهای وارداتی جانبازان فراهم شد. در این مرحله، هفت خودروی جدید به فهرست اضافه شد که تنوع مناسبی از سدانها و خودروهای شهری را شامل میشود.
فهرست خودروهای وارداتی ویژه جانبازان ۵۰ درصد:
| نام خودرو | شرکت عرضهکننده |
| فیات تیپو سدان | پارسیان موتور |
| نیسان آلتیما | معین خودرو اروند |
| تویوتا کمری 2.0 | تیوا خودرو رایکا |
| تویوتا فرانتلندر | برساوش |
| رنو کولئوس | ماموت خودرو |
| بیامو i116 | پرشیا خودرو |
| مینی کوپر | پرشیا خودرو |
این خودروها با توجه به سقف قیمتی ۲۵ هزار یورو انتخاب شدهاند و بیشتر آنها از نظر مصرف سوخت، کیفیت سواری و ایمنی در سطح مطلوبی قرار دارند.
آیا ثبتنام خودرو برای جانبازان زیر ۲۵ درصد امکانپذیر است؟
در شرایط فعلی، امکان واردات خودرو فقط برای جانبازان بالای ۵۰ درصد فراهم شده است. جانبازان زیر ۲۵ درصد و حتی گروه ۲۵ تا ۴۹ درصد، مشمول واردات خودرو خارجی نیستند. با این حال، این افراد میتوانند بر اساس ماده ۴۵ قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران از تسهیلات بانکی برای خرید خودرو داخلی استفاده کنند.
این موضوع نشان میدهد که سیاست حمایتی دولت بهصورت پلکانی اجرا میشود و اولویت با جانبازانی است که بیشترین محدودیت جسمی و حرکتی را دارند.
ثبتنام خودرو برای جانبازان زیر ۲۵ درصد چگونه انجام میشود؟
اگرچه امکان واردات خودرو برای این گروه وجود ندارد، اما رزمندگان و جانبازان زیر ۲۵ درصد میتوانند با مراجعه به نهادهای ذیربط، از وامها و تسهیلات بانکی ویژه ایثارگران برای خرید خودروهای داخلی بهرهمند شوند. این تسهیلات نیز در چارچوب ماده ۴۵ قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران تعریف شده و شرایط، مبلغ و نرخ کارمزد آن از سوی بنیاد شهید اعلام میشود.
مراحل ثبتنام خودرو در سامانه جانبازان
بر اساس اعلام رسمی، هر جانباز واجد شرایط اجازه واردات یک دستگاه خودرو را بهصورت شخصی دارد. فرایند ثبت سفارش و واردات از طریق سامانه جامع تجارت ایران به نشانی www.ntsw.ir انجام میشود.
متقاضیان باید توجه داشته باشند که در حال حاضر، سامانه تنها برای جانبازانی فعال است که پیشتر در سامانه جامع تجارت ثبتنام کردهاند.
مدارک مورد نیاز برای ثبتنام خودرو جانبازان
برای ثبتنام و انتخاب خودرو، ارائه مدارک زیر الزامی است:
- کارت ایثارگری و جانبازی معتبر
- گواهینامه رانندگی معتبر
- پرینت سوابق بیمهپردازی (حداقل ۵ سال)
- مدارک هویتی
- مدارک مربوط به پرداخت هزینهها
پس از بارگذاری مدارک، متقاضی باید هزینههای مربوط به ثبت سفارش، عوارض گمرکی و سود بازرگانی را به حساب بنیاد شهید واریز کند.
فرایند انتخاب و تحویل خودرو وارداتی
پس از تأیید مدارک و پرداخت هزینههای اولیه، جانباز میتواند وارد سامانه شده و خودروی موردنظر خود را انتخاب کند. در ادامه:
- وجه خودرو به حساب شرکت واردکننده واریز میشود
- شرکت واردکننده سفارش را به گمرک ارسال میکند
- تشریفات گمرکی انجام میشود
- خودرو به جانباز تحویل داده خواهد شد
- مدت زمان این فرایند بهطور میانگین حدود ۶ ماه اعلام شده است.
۱۵ گام ثبت سفارش شخصی برای واردات خودرو جانبازان
فرایند ثبت سفارش واردات خودرو شامل مراحل متعددی است که مهمترین آنها عبارتند از:
- ورود به سامانه جامع تجارت با اطلاعات هویتی جانباز
- دریافت نقش مجوز موردی – ایثارگر
- اخذ توکن گواهی امضای الکترونیک
- مدیریت نمایندگان و اعطای دسترسی
- اخذ شناسه کالای وارداتی
- اخذ خدمات پس از فروش از وزارت صمت
- اخذ شناسه فروشنده خارجی
- ثبت پرونده بر اساس پیشفاکتور
- استعلام ضوابط پرونده
- تأیید تعهدنامه
- اخذ مجوزهای لازم
- پرداخت کارمزد
- ثبت درخواست تخصیص ارز
- خرید ارز
- انجام تشریفات گمرکی
شرایط کلی مشمولان واردات خودرو جانبازان
افرادی که قصد استفاده از این طرح را دارند، باید شرایط زیر را داشته باشند:
- کارت جانبازی معتبر
- درصد جانبازی بالای ۵۰ درصد
- حداقل ۵ سال سابقه بیمهپردازی
- عدم استفاده قبلی از تسهیلات خودرو
- رعایت سقف قیمتی تعیینشده
نکات مهم و توصیههای ضروری به جانبازان متقاضی
جانبازانی که قصد استفاده از طرح واردات خودرو را دارند، لازم است پیش از ثبتنام و انتخاب خودرو به چند نکته اساسی توجه ویژه داشته باشند.
انتخاب خودرو در سامانه به منزله دریافت آن نیست
نخست آنکه صرف انتخاب خودرو در سامانه، بهمنزله ایجاد حق قطعی برای دریافت آن نیست و تحویل نهایی خودرو منوط به تکمیل ظرفیت، طی شدن مراحل قانونی و عقد قرارداد نهایی با شرکت واردکننده خواهد بود. از اینرو توصیه میشود متقاضیان با آگاهی کامل و بدون شتابزدگی اقدام به انتخاب خودرو کنند.
خودروهای قابل واردات باید حتما اروپایی، ژاپنی یا کره جنوبی باشند
بر اساس ضوابط اعلامشده، خودروهای قابل واردات باید حتما از برندهای معتبر کشورهای اتحادیه اروپا، ژاپن یا کره جنوبی باشند؛ موضوعی که با هدف تضمین کیفیت، ایمنی و خدمات پس از فروش مناسب در نظر گرفته شده است. همچنین در صورتی که حد نصاب تعیینشده برای یک خودرو تکمیل نشود، این موضوع از طریق سامانه به جانباز اطلاع داده خواهد شد و امکان انتخاب خودروی جایگزین برای وی فراهم میشود.
پرهیز جدی از واگذاری یا فروش امتیاز واردات خودرو به افراد واسطه و دلالان
نکته مهم دیگر، پرهیز جدی از واگذاری یا فروش امتیاز واردات خودرو به افراد واسطه و دلالان است. تجربه دورههای گذشته نشان داده که چنین اقداماتی میتواند منجر به تضییع حقوق جانبازان و بروز مشکلات حقوقی و مالی برای آنان شود.
واجد شرایط بهرهمندی از طرح واردات خودرو
در نهایت باید توجه داشت جانبازانی که پس از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران در سال ۱۳۹۱، به هر نحوی از تسهیلات موضوع ماده ۴۵ برای دریافت خودرو داخلی یا خارجی استفاده کردهاند، مطابق مقررات فعلی، واجد شرایط بهرهمندی از طرح واردات خودرو نخواهند بود.
ماده ۴۵ قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران چیست؟
ماده ۴۵ قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران یکی از مهمترین مواد قانونی در حوزه حمایتهای رفاهی از جامعه ایثارگری به شمار میرود. بر اساس این ماده، دولت موظف است هر ساله اعتبارات و تسهیلات لازم را برای تأمین خودروی مناسب جانبازان ۵۰ درصد و بالاتر پیشبینی کند. همچنین این قانون شامل جانبازان ۲۵ تا ۴۹ درصدی میشود که به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد شهید، از نظر جسمی دارای محدودیت حرکتی هستند و نیاز به خودروی مناسب دارند.
این ماده قانونی دارای تبصرههایی است که دامنه شمول آن را گسترش میدهد؛ بهطوریکه همسران و فرزندان شهدا و نیز آزادگانی که از سوی کمیسیون پزشکی بنیاد بهعنوان افراد دارای معلولیت شناخته میشوند، میتوانند از تسهیلات پیشبینیشده در این ماده بهرهمند شوند. آییننامه اجرایی مربوط به نحوه واگذاری خودرو، میزان تسهیلات، نرخ کارمزد و کمکهای بلاعوض نیز توسط بنیاد شهید و معاونت برنامهریزی ریاستجمهوری تهیه شده و پس از تصویب هیأت وزیران، مبنای اجرا قرار میگیرد.
جمعبندی
طرح واردات خودرو جانبازان را میتوان یکی از مهمترین اقدامات حمایتی سالهای اخیر دانست که در صورت اجرای صحیح و شفاف، میتواند نقش مؤثری در افزایش رفاه و استقلال حرکتی ایثارگران داشته باشد. تعیین سقفهای قیمتی، تنوع خودروهای وارداتی و تعریف دقیق مراحل ثبتنام، نشاندهنده تلاش برای ساماندهی این فرایند است. با این حال، آگاهی دقیق جانبازان از شرایط و مراحل ثبتنام، نقش کلیدی در جلوگیری از بروز مشکلات و سوءاستفادههای احتمالی خواهد داشت.
سوالات متداول
بر اساس ضوابط اعلامشده، تنها جانبازانی که دارای درصد جانبازی ۵۰ درصد و بالاتر هستند، میتوانند از طرح واردات خودرو استفاده کنند. سقف ارزش خودروی وارداتی نیز متناسب با درصد جانبازی هر فرد تعیین میشود و جانبازان زیر ۵۰ درصد در حال حاضر امکان واردات خودرو خارجی ندارند.
خیر. انتخاب خودرو در سامانه صرفا بهمنزله اعلام درخواست است و هیچ حق قطعی برای تحویل خودرو ایجاد نمیکند. تحویل نهایی منوط به تکمیل حد نصاب، طی شدن مراحل قانونی، پرداخت کامل هزینهها و عقد قرارداد با شرکت واردکننده خواهد بود.
طبق اعلام بنیاد شهید و وزارت صمت، در صورت تکمیل بودن مدارک و انجام بهموقع مراحل ثبت سفارش، زمان تحویل خودرو بهطور میانگین حدود ۶ ماه پس از ثبت سفارش خواهد بود.
خیر. جانبازانی که پس از سال ۱۳۹۱ و لازمالاجرا شدن قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران، به هر شکل از تسهیلات موضوع ماده ۴۵ برای دریافت خودرو داخلی یا خارجی استفاده کردهاند، طبق مقررات فعلی مشمول طرح واردات خودرو نخواهند بود. ۱. چه جانبازانی مشمول طرح واردات خودرو هستند؟
۲. آیا انتخاب خودرو در سامانه بهمعنای تحویل قطعی آن است؟
۳. مدت زمان تحویل خودرو وارداتی به جانبازان چقدر است؟
۴. آیا جانبازانی که قبلا از تسهیلات ماده ۴۵ استفاده کردهاند، میتوانند دوباره ثبتنام کنند؟
